Beginnerfouten bij aquariums: veelgestelde vragen en oplossingen
Mijn vissen gaan dood kort na het toevoegen — wat doe ik fout?
De meest waarschijnlijke oorzaak is dat je aquarium niet (voldoende) is ingereden. In een nieuw aquarium zonder gevestigde bacteriekolonie stijgen ammoniak en nitriet zodra je vissen toevoegt.
Test direct je water op ammoniak en nitriet. Staan die boven 0? Ververs dan onmiddellijk 30-50% van het water, voeg waterconditioner toe, en voeg geen nieuwe vissen toe totdat beide waarden stabiel op 0 staan.
Een andere oorzaak kan zijn dat je de vissen niet goed hebt geacclimatiseerd.
Een plotseling verschil in temperatuur of pH tussen het zakwater en je aquariumwater veroorzaakt een shock. Laat de zak altijd 15-20 minuten drijven en meng geleidelijk aquariumwater bij, waarbij een goede waterstroming in het aquarium helpt bij de menging.
Mijn water is troebel — moet ik het verversen?
Dat hangt af van het type troebelheid:
- Wit/melkachtig — waarschijnlijk een bacteriebloei, normaal in de eerste weken. Niet verversen — het gaat vanzelf over in 3-7 dagen.
- Groenig — algenbloei door te veel licht of voedingsstoffen. Verkort de lichtperiode tot 6 uur per dag en ververs 25% water.
- Bruin/geelachtig — tannines (looizuren) uit hout. Onschadelijk voor vissen, maar je kunt het verminderen met actief kool in je filter of door het hout langer te weken.
Hoeveel water moet ik per week verversen?
De gouden standaard is 20-30% per week. Niet meer, tenzij je een specifiek probleem bestrijdt (nitrietpiek, medicijnkuur). Te grote waterverversingen verstoren de stabiliteit van je aquarium, net als een onjuist verlichtingsschema met te veel lichturen. Gebruik bij het verversen altijd een waterconditioner om chloor in het verse kraanwater te neutraliseren.
Ik heb algen — wat gaat er mis?
Algen zijn bijna altijd het gevolg van een onbalans tussen licht, voedingsstoffen en plantenmassa:
- Te veel licht — meer dan 10 uur per dag, of direct zonlicht op de bak. Verkort naar 8 uur.
- Te weinig planten — planten concurreren met algen om voeding. Meer planten = minder algen.
- Te veel voer — overtollig voer breekt af tot voedingsstoffen waar algen van profiteren.
- Geen CO2 — in een sterk verlicht aquarium zonder CO2 hebben algen een voorsprong op planten.
De oplossing is bijna altijd: minder licht, meer planten, minder voer. Een groepje Amano-garnalen of Otocinclus-katvisjes helpt ook bij het opruimen van algen.
Mijn filter maakt lawaai — is dat normaal?
Een licht zoem- of borrelgeluid is normaal. Maar ratelend, klikkend of hard brommend geluid wijst op een probleem:
- Lucht in de filter — schud de filter voorzichtig of kantel hem even om luchtbellen te laten ontsnappen
- Vuile impeller — haal de impeller (het draaiende onderdeel) eruit en maak het schoon met een pijpenrager
- Filter niet waterpas — bij buitenfilters kan een scheve positie trillingen veroorzaken
Kan ik de verwarming 's nachts uitzetten om stroom te besparen?
Nee. Tropische vissen hebben een constante temperatuur nodig, doorgaans 24-26°C. Temperatuurschommelingen van meer dan 2°C per dag veroorzaken stress en maken vissen vatbaar voor ziektes als witte stip (Ichthyophthirius). De verwarming heeft een ingebouwde thermostaat — hij verbruikt alleen stroom wanneer de temperatuur onder de ingestelde waarde zakt.
Mag ik de filter uitzetten 's nachts?
Absoluut niet. De bacteriën in je filter zijn aëroob — ze hebben zuurstof nodig om te overleven. Zonder doorstroming sterven ze binnen een paar uur. Bovendien stopt de biologische filtering, waardoor ammoniak en nitriet ongehinderd opstapelen. Laat je filter 24 uur per dag, 7 dagen per week draaien. Altijd.
Mijn planten worden geel en verliezen bladeren — wat is er aan de hand?
Geelverkleuring van bladeren (chlorose) wijst meestal op een voedingstekort:
- IJzertekort — nieuwe bladeren worden bleekgeel. Doseer een vloeibare meststof met ijzer (JBL Ferropol, Tropica Premium Nutrition).
- Stikstoftekort — oudere bladeren worden geel en vallen af. Dit kan in een zwaar beplante bak met weinig vis.
- Te weinig licht — planten rekken uit naar het licht en verliezen onderste bladeren.
- Cryptocoryne-melt — Cryptocoryne-soorten verliezen vaak al hun bladeren na het planten. Ze groeien binnen 2-3 weken weer aan.
Hoe lang kan mijn aquarium zonder onderhoud?
Een gezond, stabiel aquarium kan 1-2 weken zonder waterverversing mee, mits je niet overvoert. Voor meer informatie over vakantie en je aquarium gebruik je bij afwezigheid van meer dan een week een voederblok of automatische voederautomaat. De verlichting zet je op een tijdklok. Filter en verwarming laat je gewoon draaien. Doe voor vertrek een extra waterverversing en controleer alle apparatuur.