Fouten bij een blackwater aquarium: te veel of te weinig tannine

Blackwater aquaria lijken eenvoudig: voeg bladeren toe en het water wordt bruin. Toch gaat er regelmatig iets mis met de dosering. Te veel tannines kunnen de pH te ver laten zakken, terwijl te weinig het hele biotoop-effect tenietdoet. Beide fouten zijn vermijdbaar als je weet waar je op moet letten.

Te veel tannines: water wordt koffiebruin

De meest voorkomende fout is overdosering. Enthousiaste aquarianen gooien tien catappa bladeren tegelijk in een 60 liter bak, en binnen twee dagen zie je de bodem nauwelijks meer.

Dat ziet er dramatisch uit, maar de vissen kunnen zich ook ongemakkelijk voelen.

Extreem donker water absorbeert veel licht, waardoor planten minder goed groeien. Bovendien kan de pH dalen tot onder de 5,0, wat zelfs voor zachtwatervissen te zuur is. Sommige soorten zoals neontretra's tolereren pH 5,5, maar beneden die grens raken slimvliezen beschadigd.

Start altijd met de helft van de aanbevolen dosering en bouw langzaam op. Meet de pH dagelijks in de eerste week.

Te weinig tannines: het effect verdwijnt snel

Aan de andere kant zie je aquaria waar iemand één klein catappa blad in een 200 liter bak legt en zich afvraagt waarom het water helder blijft. Tannines verdunnen snel, en koolfiltratie verwijdert ze volledig.

Als je actieve kool in je filter gebruikt, verdwijnen tannines binnen dagen. Ook veel waterverversing halveert de kleur telkens. Voor een stabiel blackwater biotoop moet je actieve kool weglaten en doseren na elke grote waterverversing.

Gebrek aan hernieuwing

Catappa bladeren geven hun tannines af in twee tot drie weken. Daarna zijn ze uitgeput, maar blijven ze liggen als decoratie.

Als je vergeet nieuwe bladeren toe te voegen, wordt het water geleidelijk helderder en stijgt de pH weer richting neutraal.

pH schommelingen door onregelmatige toevoeging

Wie soms wel en soms niet bladeren toevoegt, creëert een pH-jojo. De ene week 6,0, de volgende week 6,8.

Vissen kunnen zich niet aanpassen aan zulke wisselingen. Vechtvisjes en discus zijn gevoelig voor snelle pH-verschuivingen, zelfs als de absolute waarden binnen hun tolerantie vallen. Houd een vast schema.

Vervang catappa bladeren om de drie weken, of doseer vloeibaar extract wekelijks in dezelfde hoeveelheid.

Consistentie is belangrijker dan de exacte tint van het water.

Verkeerde combinatie met hardwatervissen

Een andere fout is blackwater opzetten voor vissoorten die hard, basisch water prefereren.

Mollies, guppies en veel cichliden uit de Afrikaanse meren hebben pH boven 7,0 nodig. Als je daar tannines aan toevoegt, verzuur je het water tegen hun natuurlijke voorkeur in. Check altijd de watervoorkeuren van je vissen voordat je benodigdheden voor een tanninerijk biotoop koopt. Een Amazone-biotoop past bij zachtwatervissen zoals corydoras, tetras, scalaren en ramirezi's. Voor hardwatervissen is helder, basisch water beter.

Geen monitoring van waterwaardes

Veel fouten ontstaan doordat mensen niet meten. Ze gaan op zicht af: "het water is bruin genoeg." Maar de pH kan 5,2 zijn terwijl het er visueel perfect uitziet.

Investeer in een betrouwbare pH-test en meet wekelijks. Meet ook KH en GH als je zachtwatervissen houdt.

Tannines verlagen de pH sneller in water met lage buffercapaciteit. In hard leidingwater met hoge KH kan je tientallen bladeren toevoegen zonder dat de pH veel beweegt.

Schimmel op bladeren door verkeerd voorbereiden

Bladeren die rechtstreeks uit de verpakking in het aquarium gaan, ontwikkelen soms een witte schimmelfilm die kan leiden tot troebel water in je aquarium.

Dat is geen giftige schimmel, maar het ziet er vies uit en kan het water troebel maken. Spoel bladeren eerst grondig af met warm kraanwater en laat ze een uur weken in een emmer.

Gebruik van behandelde bladeren

Dat spoelt stof en eventuele verontreinigingen weg en helpt bij een blackwater aquarium opzetten door de tannine-afgifte al deels buiten de bak te starten. Sommige aquarianen koken bladeren kort, maar dat vermindert de antibacteriële werking. Bladeren uit de tuin of het park kunnen bespoten zijn met pesticiden. Gebruik alleen catappa, eiken of beuken die specifiek voor aquaria verkocht worden. Goedkope partijen van onbekende herkomst zijn riskant.

Overdosering vloeibare extracten

Vloeibare blackwater middelen zijn geconcentreerd. Een veelgemaakte fout is de dosering op het oog inschatten in plaats van de maatbeker te gebruiken.

Te veel kan de pH in één keer met 1,5 punt laten zakken, wat een shock veroorzaakt. Volg altijd de instructies op de fles. Als je twijfelt, gebruik dan iets minder. Je kunt altijd meer toevoegen, maar een te lage pH terugbrengen vergt grote waterverversingen die vissen stressen.