Levendbarende vissen: guppy, platy en Endler houden en kweken

R
Ruben van der Meer
Redacteur & Aquariumliefhebber
Tropische Vissen & Vissoorten · 2026-02-15 · 4 min leestijd

Levendbarende vissen brengen letterlijk nieuw leven in je aquarium. In plaats van eitjes leggen, bevallen vrouwtjes van volledig ontwikkelde, zwemmende jongen die direct kunnen overleven. Guppy's, platy's en Endlers behoren tot de meest kleurrijke en gemakkelijk te kweken soorten, perfect voor zowel beginners als ervaren kwekers die selectief willen fokken op kleuren en vinvormen.

Wat zijn levendbarende vissen?

Levendbarende vissen (ovovivipaar) dragen de eitjes intern uit. Eenmaal bevrucht ontwikkelen de embryo's zich gedurende 3-5 weken in het vrouwtje, dat daarna 10-60 volledig gevormde jongen ter wereld brengt.

Deze jonge visjes kunnen direct zwemmen en eten, wat hun overlevingskans veel groter maakt dan bij eierdepositeurs. De bekendste levendbarende aquariumvissen komen uit de familie Poeciliidae: guppy's, platy's, zwaarddragers, Endlers en mollies. Deze soorten zijn extreem productief en kunnen onder goede omstandigheden elke 4-6 weken werpen.

Guppy (Poecilia reticulata)

De guppy is waarschijnlijk de bekendste aquariumvis ter wereld. Mannetjes zijn klein (3-4 cm) met enorme kleurvariatie: rood, blauw, geel, groen, zwart in talloze patronen.

Vrouwtjes zijn groter (5-6 cm), grijsachtig en minder opvallend. Verzorging: Zeer makkelijk. pH 7.0-8.0, temperatuur 22-28°C, omnivoor (eet alles). Minimaal 40 liter voor een groep, liever meer. Houd 1 mannetje op 2-3 vrouwtjes om achtervolging te spreiden. Kweken: Gebeurt vanzelf.

Vrouwtje werpt om de 4 weken 20-40 jongen. Gebruik veel drijfplanten (Cabomba, Ceratopteris) of speciale breeding boxes om jongen te beschermen.

Voer jongen met fijngemalen vlokkenvoer of speciaal opfokvoer zoals Sera Micron. Selectief fokken: Kies ouderdieren met gewenste eigenschappen (staartvormen: delta, fantail, lyre; kleuren: moscow, cobra, tuxedo). Isoleer de mooiste mannetjes met geselecteerde vrouwtjes. Na 3-4 generaties krijg je stabiele kleurlijnen. Verwijder ongewenste nakomelingen streng.

Endler guppy (Poecilia wingei)

De kleine neef van de guppy. Mannetjes blijven 2-3 cm, vrouwtjes 4 cm.

Mannetjes tonen spectaculaire metallic kleuren: neon oranje, geel, groen en zwart in opvallende patronen. Veel levendiger en actiever dan standaard guppy's. Verzorging: Vergelijkbaar met guppy maar iets gevoeliger. Bekijk deze checklist voor kleurrijke nano-vissen voor de ideale pH (7.0-8.0) en temperatuur (24-28°C). Minimaal 40 liter. Houdt van wat stroom in het water (gebruik een kleine binnenfilter). Kweken: Zeer productief: vrouwtje werpt elke 23-24 dagen 10-25 jongen.

Pure Endler-lijnen zijn zeldzaam geworden door kruising met guppy's. Koop alleen van betrouwbare kwekers met geregistreerde lijnen (N-class Endlers). Populaire Endler-lijnen:

Let op: Endlers kruisen makkelijk met gewone guppy's. Houd ze strikt gescheiden als je pure lijnen wilt behouden. Hybriden verliezen de karakteristieke Endler-kenmerken na 1-2 generaties.

Platy (Xiphophorus maculatus)

Robuste, vriendelijke vissen van 5-6 cm. Verkrijgbaar in tientallen kleurvarianten: rood, oranje, geel, blauw, zwart, dalmatiër (gespikkeld), wagtail (zwarte vinnen op gekleurde body).

Beide geslachten zijn kleurrijk, vrouwtjes zijn voller en ronder. Verzorging: Zeer makkelijk en geschikt voor beginners. pH 7.0-8.2, temperatuur 20-26°C (ze tolereren koeler water dan bij het Endler guppy's houden gebruikelijk is). Omnivoor met voorkeur voor plantaardig voer. Voeg regelmatig blancheerde spirulina of groentevlokken toe. Kweken: Vrouwtje werpt elke 4-6 weken 20-40 jongen.

Platy's zijn minder kannibaalistisch dan guppy's maar eten nog steeds hun eigen jongen. Gebruik dichte plantenbosjes (Java mos, Cabomba) als schuilplaats.

Jongen groeien snel en zijn na 3-4 maanden volwassen. Kleurfokkerij: Platy's kruisen makkelijk met zwaarddragers (Xiphophorus hellerii), wat interessante hybriden oplevert maar pure lijnen vervuilt.

Voor serieuze kweekers: houd soorten strikt gescheiden.

Praktische tips voor succesvol kweken

Herken zwangere vrouwtjes: Opgezwollen buik, donkere "gravidity spot" (zwangerschapsvlek) nabij anale vin. Kort voor werpen wordt de buik hoekig in plaats van rond en zoekt het vrouwtje een rustig plekje.

Bescherm jongen: Voer jongen: Eerste week: fijngemalen vlokkenvoer of Sera Micron, 3-4x per dag kleine porties.

Vanaf week 2: normaal visvoer fijngemalen, artemia nauplii (verse of bevroren). Goede voeding eerste 4 weken bepaalt eindgrootte en kleurintensiteit. Mannelijk-vrouwelijk verhouding: Houd altijd meer vrouwtjes dan mannetjes (1:2 of 1:3 ratio). Mannetjes achtervolgen vrouwtjes constant, wat stress veroorzaakt bij te weinig vrouwtjes.

Voorkomen van overbevolking

Levendbarende vissen vermenigvuldigen razendsnel. Een paar guppy's kan binnen 6 maanden leiden tot 100+ vissen. Strategieën om controle te houden:

Geschikt voer voor levendbarende vissen

Levendbarende vissen zijn omnivoren met voorkeur voor plantaardig materiaal: Voer 1-2x per dag kleine porties die binnen 2-3 minuten opgegeten zijn. Overvoeren verpest waterkwaliteit snel, vooral met grote populaties jonge vissen.

Perfecte beginnerscombinatie

Voor een 80 liter aquarium zonder kweekambities:

Voor serieuze kwekers: 40 liter kweekbak per kleurlijn, 1 mannetje + 3 vrouwtjes, apart opfokbak voor jongen, strikte selectie vanaf jonge leeftijd.

Volgende stap
Lees het complete overzicht
Tropische vissen houden: de complete gids voor zoetwateraquaria →
R
Over Ruben van der Meer

Ruben houdt al meer dan 15 jaar tropische vissen en garnalen. Als onafhankelijk redacteur test hij producten, deelt praktische tips en helpt andere hobbyisten om het maximale uit hun aquarium te halen. Van nano-garnalenbak tot groot beplant aquarium — hij heeft het allemaal gehad.

Op de hoogte blijven?
Ontvang praktische tips en reviews. Geen spam.
Geen spam. Je gegevens worden niet gedeeld.