Scalaire (Pterophyllum): veelgestelde vragen en antwoorden

Scalairen behoren tot de meest herkenbare aquariumvissen maar roepen regelmatig vragen op over verzorging, gedrag en compatibiliteit. Deze elegante cichliden hebben specifieke eisen die afwijken van veel andere tropische vissen. Hieronder vind je antwoorden op de meest gestelde vragen.

Hoe groot worden scalairen en welk aquarium heb je nodig?

Volwassen scalairen worden 12 tot 15 centimeter lang en kunnen 20 tot 25 centimeter hoog worden inclusief vinnen. Ze hebben minimaal een aquarium van 200 liter nodig met een hoogte van minimaal 50 centimeter, bij voorkeur 60 centimeter of meer.

De hoogte is cruciaal voor gezonde vingroei. Te lage aquaria leiden tot kromme ruggen en misvormde vinnen. Koop scalairen alleen als je voldoende ruimte kunt bieden. Jonge scalairen van 3 tot 4 centimeter groeien snel en bereiken binnen een jaar hun volwassen formaat.

Kunnen scalairen met neontetras samenleven?

Neontetras en scalairen vormen geen goede combinatie. Volwassen scalairen zien neontetras als prooi en eten ze op.

Jonge scalairen laten neontetras vaak met rust, maar zodra ze groeien verdwijnen de tetras één voor één. Als je scalairen met tetras wilt combineren, kies dan grote soorten zoals Congotetra, rode Columbiaantetra of zwarttetra. Deze vissen zijn te groot om opgegeten te worden en actief genoeg om scalairen bij te houden.

Hoeveel scalairen moet je minimaal houden?

Houd minimaal vijf tot zes scalairen (Pterophyllum) tegelijk. In groepen verdelen ze agressie en kunnen natuurlijke paren zich vormen. Solitaire scalairen of paren zonder afleiding worden vaak agressief en territoriaal tegen andere bewoners.

Bij het kopen van jonge scalairen kun je het geslacht niet vaststellen.

Door vijf of zes exemplaren te kopen, vergroot je de kans op meerdere paren. Sommige scalairen blijven solitair, maar groepshouderij minimaliseert gedragsproblemen.

Waarom worden scalairen agressief tegen andere vissen?

Scalairen zijn cichliden en kunnen territoriaal gedrag vertonen, vooral wanneer ze paren vormen of paaien.

Gevestigde paren claimen een deel van het aquarium en verdedigen dit hevig tegen indringers, zoals andere vissen of ongewenste slakken in de bak. Dit is normaal paaigedrag.

Te kleine aquaria versterken agressie omdat vissen geen ruimte hebben om te ontsnappen. Zorg voor minimaal 200 liter en voldoende schuilplaatsen. Agressie neemt ook toe bij te kleine groepen scalairen of wanneer de rust wordt verstoord, zoals tijdens onderhoud aan je aquarium.

Welke waterwaarden zijn ideaal voor scalairen?

Scalairen geven de voorkeur aan zacht tot matig hard water met een pH tussen 6,0 en 7,5. De ideale temperatuur ligt tussen 24 en 28°C, waarbij 26°C optimaal is.

Kweekexemplaren zijn vaak aangepast aan lokale waterwaarden en tolereren ook iets harder water. Stabiliteit is belangrijker dan absolute perfectie. Voer wekelijks waterverversingen uit en houd nitraat onder 20 ppm. Scalairen zijn gevoelig voor slechte waterkwaliteit en ontwikkelen bij chronische stress ziektes zoals hole-in-the-head.

Paaien scalairen makkelijk in een gemeenschapsaquarium?

Scalairen paaien regelmatig in gemeenschapsaquaria zodra ze paren vormen. Ze zetten hun eitjes af op verticale oppervlakken zoals plantenbladeren, stenen of glas.

Beide ouders bewaken de eitjes intensief en verjagen andere vissen uit hun territorium.

In gemeenschapsaquaria overleven de jongen zelden omdat ze opgegeten worden door andere vissen of zelfs door de ouders zelf. Voor succesvolle kweek heb je een aparte kweektank nodig. Veel scalaire-eigenaren laten de ouders de eitjes gewoon opeten.

Wat eten scalairen en hoe vaak voer je ze?

Scalairen zijn omnivoren die zowel dierlijk als plantaardig voer eten. Geef hoogwaardig cichliden granulaat aangevuld met bevroren of levend voer zoals muggenlarven, artemia en mysis.

Occasioneel spirulina of blancheerde groenten zijn goede aanvullingen. Voer één tot twee keer per dag een hoeveelheid die binnen drie tot vijf minuten opgegeten is.

Scalairen zijn vraatzuchtig en bedelen graag om eten. Overvoedering leidt tot vervetting, watervervuiling en gezondheidsproblemen. Een vaste routine voorkomt overvoedering.

Kunnen scalairen met garnalen samenleven?

Scalairen eten alle garnalen die in hun bek passen. Kleine garnalen zoals Red Cherry garnalen verdwijnen snel.

Grote Amano garnalen hebben meer kans maar worden ook regelmatig bejaagd. Garnalen en scalairen vormen geen goede combinatie.

Als je per se garnalen wilt houden bij scalairen, kies dan voor zeer grote soorten en zorg voor extreme dichtheid aan schuilplaatsen. Verwacht wel verliezen. De meeste aquarianen kiezen ervoor om garnalen en scalairen gescheiden te houden.