Wat is de neontetra (Paracheirodon innesi)? Herkomst en kenmerken

De neontetra is misschien wel het icoon van het tropische aquarium. Die felblauwe streep en rode buik maken deze kleine vis onmiddellijk herkenbaar. Sinds de jaren '30 is de neontetra een favoriet bij aquariumhouders over de hele wereld, en dat is niet voor niets. Ze zijn relatief makkelijk te houden, prachtig om naar te kijken in groepen, en passen perfect in community aquaria.

Herkomst en natuurlijke leefomgeving

De neontetra (Paracheirodon innesi) komt oorspronkelijk uit de bovenloop van het Amazonegebied in Zuid-Amerika. Je vindt ze vooral in kleine zijrivieren en beekjes in Peru, Colombia en Brazilië.

Daar zwemmen ze in grote scholen door helder, zacht en zuur water met veel overhangende begroeiing. Het water in hun natuurlijke biotoop is vaak donker gekleurd door tannines uit gevallen bladeren en hout, met een pH tussen 4,0 en 6,0 en extreem zachte waarden (bijna geen GH/KH). De stroming is meestal rustig, en het zonlicht wordt grotendeels gefilterd door het bladerdek van het regenwoud.

Deze omstandigheden bepalen wat neontetras nodig hebben in een aquarium: zacht, zwak zuur water, gedempte verlichting, en rust.

Ze zijn niet gebaat bij hard Nederlands leidingwater of felle TL-verlichting zonder schaduwplekken.

Uiterlijke kenmerken en kleur

De neontetra is klein maar opvallend. Volwassen exemplaren worden maximaal 3 tot 4 centimeter lang.

Het meest kenmerkende is de felblauwe horizontale streep die van de neus tot halverwege het lichaam loopt, met een schitterend iriserende glans.

Daaronder zit de rode vlek die vanaf het midden van het lichaam tot aan de staartwortel loopt. Bij sommige exemplaren is die rode kleur intenser dan bij andere, vooral tijdens de paartijd of als ze in optimale omstandigheden leven. De rest van het lichaam is transparant tot zilverachtig wit.

De vinnen zijn klein en doorzichtig. Mannetjes zijn iets slanker en de blauwe streep loopt rechter; vrouwtjes zijn ronder van buik en de blauwe lijn heeft vaak een lichte knik halverwege.

De kleuren van neontetras zijn het felst in aquaria met donkere bodem, gedempte verlichting en zacht water. In hard water en fel licht verbleken ze merkbaar.

Gedrag en sociale structuur

Neontetras zijn schoolvissen in hart en nieren; een goede basis is essentieel bij het neontetra houden. In de natuur zwemmen ze in groepen van honderden exemplaren om predatoren te ontwijken.

In een aquarium betekent dit dat je ze minimaal met 10 stuks moet houden, liever 15 of meer. In een te kleine groep worden ze schichtig, verstoppen ze zich, en vertonen ze stress, net zoals bij een nitrietpiek in een nieuw aquarium. In een grote school daarentegen zwemmen ze vrijmoedig door de middelste en bovenste waterlagen, vormen ze prachtige formaties, en laten ze natuurlijk gedrag zien.

Ze zijn vreedzaam en combineren goed met andere rustige soorten zoals corydoras, rode neons, dwergcichliden en kleine levend barende soorten. Grote of agressieve vissen (zoals grote baarsachtigen of veel barbs soorten) stressen neontetras en kunnen ze zelfs opeten.

Levensverwachting en grootte

In goede omstandigheden worden neontetras 5 tot 8 jaar oud, soms zelfs 10 jaar.

Dat is opmerkelijk voor zo'n klein visje. In slechte omstandigheden (te warm water, te hard water, slechte voeding) overleven ze vaak maar 1-2 jaar. Ze blijven hun hele leven klein: volwassen op 3-4 cm. Dat maakt ze ideaal voor kleinere aquaria vanaf 60 liter, hoewel grotere bakken (100+ liter) natuurlijk nog mooier zijn voor een grote school.

Verschillen met andere tetra's

De neontetra wordt vaak verward met de kardinaaltetra (Paracheirodon axelrodi).

Het grote verschil: bij de kardinaaltetra loopt de rode kleur over de hele lengte van de buik, van neus tot staart. Bij de neontetra begint de rode kleur pas halverwege. Daarnaast is de kardinaaltetra iets groter (tot 5 cm) en stelt hogere eisen aan waterwaarden.

Neontetras zijn wat forser en toleranter voor Nederlands leidingwater, hoewel ze het nog steeds liever zacht hebben. Er zijn ook andere populaire tetra's zoals de rode neon (kleinere soort), zwarttetra (veel groter en robuuster) en glowlight tetra (oranje streep in plaats van blauw). Allemaal familie, maar met eigen karakteristieken.

Kweek en verkrijgbaarheid

Vrijwel alle neontetras in de handel zijn tegenwoordig kweekexemplaren uit Azië (vooral Thailand, Singapore, Indonesië) of Oost-Europa (Tsjechië, Polen). Wilde vangst komt nog zelden voor.

Dat is goed nieuws: kweekexemplaren zijn beter aangepast aan harder water en hogere pH-waarden dan hun wilde voorouders.

Ze zijn gezonder, goedkoper, en duurzamer. Je betaalt doorgaans tussen €1,50 en €3,00 per vis, afhankelijk van de winkel en grootte. Let bij aankoop op gezonde, actieve vissen met heldere kleuren.

Vermijd exemplaren met witte vlekken (neontetraziekte), ingeklampte vinnen, of bleke kleuren. Koop altijd bij een betrouwbare leverancier en laat ze goed acclimatiseren om veelgemaakte fouten bij een aquarium te voorkomen.